Κάλεσμα στην πορεία της 8ης Μάρτη: ημέρα μνήμης και οργής
Μία από τις πιο σημαντικές απεργίες για την παγκόσμια φεμινιστική, εργατική ιστορία είναι αυτή των κλωστοϋφαντουργών εργατριών στη Νέα Υόρκη, στις 8 Μαρτίου 1857. Μια μαζική-μαχητική διεκδίκηση που καθρέφτισε τη συσσωρευμένη οργή για την αέναη πατριαρχική καταπίεση, με πολιτικό επίδικο το πώς αυτή μετασχηματιζόταν στο πλαίσιο της εποχής. Ως πλαίσιο της εποχής μπορεί να θεωρηθεί η προσαρμογή και το πέρασμα της πατριαρχικής καταπίεσης στα καπιταλιστικά-κρατικά μοντέλα (ανά)παραγωγής, επομένως και η πρωτοεμφανιζόμενη ιστορικά συνθήκη: έμμισθη εργαζόμενη γυναίκα (16ωρα σε κάποιο βιομηχανικό κάτεργο). Πριν από αυτή την ιστορική σύγκρουση με το τότε υπάρχον, είχε προηγηθεί ένα συνεχές και αδιαμφισβήτητο πλέγμα πατριαρχικής επιβολής που ασχέτως πολιτικών-πολιτειακών συστημάτων (πόλη-κράτος, δουλοκτησία, μοναρχία, φεουδαρχία, καπιταλιστικό έθνος-κράτος) ήταν πάντα εκεί να θυμίζει ότι η πατριαρχία είναι δομικό στοιχείο της εκάστοτε εξουσίας και γεννάει ιεραρχία, γεννάει ιδιοκτησία. Έκτοτε, έχει χυθεί άπλετο αίμα στους αγώνες για τη χειραφέτηση των θηλυκοτήτων και δεν πρόκειται να επιτρέψουμε σε κανένα κράτος να μετατρέψει μεθοδικά τις μέρες μνήμης & εξέγερσης, σε γιορτές και τους αντιπατριαρχικούς αγώνες σε εν δυνάμει αφομοιώσιμα και ακίνδυνα προτάγματα, εντός του δημοκρατικού, φεμινιστικού τόξου.
Στη βάση της λογικής ότι η έμφυλη βία συνυπάρχει και αλληλοσυμπληρώνεται από άλλες καταπιέσεις, δεν μπορούμε να αποποιούμαστε τις ευθύνες της καθημερινής και επίμονης εναντίωσης σε αυτήν. Όταν μια καταπίεση τέμνει κάθετα και οριζόντια τις κοινωνικές σχέσεις, είναι αναγκαία όλα εκείνα τα αναλυτικά εργαλεία και οι πρακτικές, που μας επιτρέπουν να εντοπίσουμε τις όποιες χειραφετητικές προοπτικές εντός του συστήματος Κράτος-Κεφάλαιο-Πατριαρχία. Γιατί η συνεχής αναπαραγωγή μικροεξουσιών εντός του κοινωνικού σώματος ανακυρρήσει τον κυρίαρχο λόγο (κράτος) ως διαμεσολαβητή των πάντων, μας απομακρύνει από τη συνολική χειραφέτηση και διαρρηγνύει το συνεκτικό ιστό των από τα κάτω αγωνιζόμενων υποκειμένων. Το πολύμορφο του αγώνα ενάντια σε κράτη, θεούς και δαίμονες, καθίσταται εύθραυστο όταν η ενορχηστρωμένη κρατική μηχανή αναλαμβάνει ρόλο ρυθμιστή των ζωών και των σχέσεών μας, αφομοιώνοντας αντιστάσεις και λειαίνοντας τις αιχμές, καταλαγιάζοντας έτσι, την οργή μας. Οι τροποποιήσεις στον τελευταίο ποινικό κώδικα πάνω στο συγκεκριμένο ζήτημα, το νέο νομικό πλαίσιο για το γάμο των ομόφυλων ζευγαριών και λοιπές παρόμοιες κινήσεις αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα προσπάθειας αφομοίωσης των αγώνων αυτών από την πλευρά του κράτους.
Οι προαναφερθέντες απόπειρες του “κοσμικού” ελληνικού κράτους να διαμεσολαβήσει ανοιχτά πλέον τις έμφυλες διαστάσεις της βίας, πρέπει να αποδομηθούν καθολικά, με βάση την πραγματικότητα και με όπλο την πολιτικοποίηση -αδιαμεσολάβητα- των επιμέρους ζητημάτων, έχοντας καθημερινή παρουσία και παρέμβαση στους χώρους εργασίας μας, στο σπίτι μας, στους συντρόφους μας, εκεί που η έμφυλη βία ανθίζει, εκεί που η έμφυλη βία συγκαλύπτεται, αναπαράγεται, δολοφονεί. Όταν το κράτος αποπειράται να αντλήσει συναίνεση και εμπιστοσύνη από τις θηλυκότητες, με σκοπό να του επικοινωνήσουν το παραβιαστικό τους βίωμα, είναι σα να αποκόπτει τις αλλοτριωμένες κοινωνικές σχέσεις που λειτούργησαν ως αίτιο, από το αποτέλεσμα. Οι μπάτσοι που δέρνουν ό,τι κινείται, χτυπάνε πορείες, βιάζουν, εξαπολύουν σεξιστικό/τρανσοφοβικό οχετό, βασανίζουν συντρόφους και στήνουν κρατικά πογκρόμ κάθε βδομάδα σε φτωχούς, μετανάστριες και ρομά, είναι αναντίστοιχο να καθίστανται αρμόδιοι εμπιστοσύνης περιστατικών έμφυλης βίας, ενώ είναι οι ίδιοι που την ασκούν. Από τα κυκλώματα trafficking με εμπλοκή μπάτσων, μαφιόζων μέχρι την δικαστική συγκάλυψη και την απόλυτη μιντιακή υποστήριξη σημαίνοντων βιαστών και παιδοβιαστών (Λιγνάδης, Φιλιππίδης, Γεωργιάδης, Λεβέντης, Μίχος), ο ρόλος του κράτους στην διατήρηση της πατριαρχικής πυραμίδας, είναι αδιάψευστος και καθημερινός. Ειδικά όσον αφορά τις φτωχοποιημένες θηλυκότητες του περιθωρίου, το κράτος είναι παρόν μόνο και μόνο για να επιβάλλει τους όρους της ταξικής τους γκετοποίησης.
Όσον αφορά τις θηλυκότητες που βιώνουν πέρα από την πατριαρχική καταπίεση και την επιπλέον συνθήκη της ταξικής ή φυλετικής υποτίμησης/διάκρισης, εκεί το κράτος και το κεφάλαιο λεηλατούν κανονικά ζωές σε μαζική κλίμακα, εισάγοντας πολλαπλά καθεστώτα εξαίρεσης. Έχοντας κάθε κίνητρο να δημιουργούν συνεχώς νέα πεδία υπερεκμετάλλευσης και υποτίμησης ορισμένων ζωών(προς όφελος άλλων), το πολιτικό προσωπικό και τα αφεντικά δημιουργούν μεσοστρώματα πιέζοντας κι άλλο προς τον ταξικό πάτο τις μετανάστριες, τις ρομνί, τις άστεγες. Τα περιθωριοποιημένα αυτά κομμάτια του πληθυσμού κρίνονται ως μη άξια να υπάρξουν, να αναπτυχθούν, να αναπαραχθούν. Η πατριαρχία δε βιάζει και σκοτώνει μόνο, αλλά ταυτόχρονα αποτελεί και ένα πλαίσιο εντός του οποίου οργανώνονται και οι κεφαλαιοκρατικά οριζόμενες, παραγωγικές σχέσεις, πολλαπλασιάζοντας έτσι τις καταπιέσεις και εκμηδενίζοντας τις πιθανότητες, η εξαθλιωμένη ατομικότητα να σηκώσει κεφάλι, να ενταχθεί σε μια κοινότητα, να συλλογικοποιήσει τις αντιστάσεις της. Είτε πρόκειται για την Αλβανία, την Ρουμανία και τις χώρες της πρώην ΕΣΣΔ και της Γιουγκοσλαβίας, είτε πρόκειται για την Συρία, το Κονγκό και το Πακιστάν, το ελληνικό κράτος δημιουργεί πάντα νέα πεδία εκμετάλλευσης για τις φτωχοποιημένες θηλυκότητες που είχαν την ατυχία να περάσουν το κατώφλι του. Όσον αφορά τις έγκλειστες χρήστριες, τις τρανς οροθετικές, τις άστεγες και όσες προσπαθούν να επιβιώσουν ύπο καθεστώς συννοσηρότητας, όλες αυτές οι περιπτώσεις αποτελούν “θύματα” του κοινωνικού πολέμου, αορατοποιημένες υπάρξεις, δίχως επιλογές, μεσ΄ την ανέχεια και την εξαθλίωση.
Η εκμετάλλευση των γυναικών τόσο για την κοινωνική αναπαραγωγή, δηλαδή την παραγωγή και την άμισθη φροντίδα της οικογένειας όσο και για την εργασία τους συνιστούν δομικό στοιχείο του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής. Πριν λίγο καιρό, πέντε εργάτριες δολοφονήθηκαν για τα κέρδη των αφεντικών στο εργοστάσιο της μπισκοτοβιομηχανίας Βιολάντα στη Λάρισα. Πέντε νεκρές της τάξης μας, οι οποίες βίωναν τόσο την έμφυλη όσο και την ταξική εκμετάλλευση ως γυναίκες, μητέρες και φτωχές εργάτριες. Οι συγκεκριμένες εργάτριες , είχαν ζητήσει οι ίδιες να εργάζονται στις βραδινές βάρδιες , έτσι ώστε να καταφέρνουν να ανταπεξερχονται στους υπόλοιπους ρόλους που τους επιβάλλει η καπιταλιστική και πατριαρχική βαρβαρότητα, το να ασχολούνται δηλαδή με τα παιδιά και τα υπόλοιπα “καθήκοντα” τους . Όλα αυτά συνθέτουν, όπως είπαμε και παραπάνω, ένα ψηφιδωτό άμισθης και μη ορατής εργασίας, το οποίο ενίοτε σε κάποιες περιπτώσεις είναι ακόμα πιο σκληρό και επίπονο ακόμα και από το ίδιο το 8ωρο-10ωρο-12ωρο στην δουλειά.
Ωστόσο, αυτά τα συστήματα καταπίεσης διαπερνούν και εμποτίζουν όλες τις πτυχές της ζωής ακόμα και τις ανθρώπινες σχέσεις. Έτσι, η πατριαρχία αποκρυσταλλώνεται τόσο στις πολιτικές των κρατών και τις πρακτικές των αφεντικών εις βάρος των εργατριών όσο και στις μεταξύ μας σχέσεις. Κάθε χρόνο μετράμε εκατοντάδες γυναικοκτονίες σε κάθε γωνιά του πλανήτη. Το εξουσιαστικό σύμπλεγμα κράτους – κεφαλαίου – πατριαρχίας έχει διαπεράσει τις κοινωνικές σχέσεις και έχει προσδώσει ξεκάθαρους ρόλους στα μέλη της κοινωνίας. Ο διάχυτος μισογυνισμός, ο ακριτος ρατσισμός σε κουιρ ή τρανσ άτομα , οι επιθέσεις και τα λιντσάρισματα στον δρόμο, όχι από κάποιον επίσημο θεσμό του κράτους ή του κεφαλαίου, αλλά από αγέλες φασιστοειδων που διψούν για την εξάπλωση τέτοιου είδους πρακτικών, θα πρέπει να μας προβληματίσει το ίδιο, αν όχι ακόμα περισσότερο από τα παραπάνω. Γιατί αν είναι μια φορά δύσκολο να αντιμετωπίσουμε την θεσμική πατριαρχική βία και ανισότητα που αναπαράγουν κράτος και κεφάλαιο, είναι δέκα φορές πιο δύσκολο να αντιμετωπίσουμε τα συγκεκριμένα φαινόμενα αν γίνουν κτήμα και βαθιά ριζωμένες αντιλήψεις και πρακτικές στις κοινωνικές σχέσεις. Τα ρεκόρ των γυναικοκτονιων που διαδέχονται το ένα το άλλο, οι επιθέσεις σε μορφή διαπόμπευσης και γενικότερα η αναπαραγωγή πατριαρχικών αντιλήψεων και πρακτικών στην καθημερινότητα ειναι ίσως η μεγαλύτερη επιτυχία όλων εκείνων που ονειρεύονται την εδραίωση αυτών των εξουσιαστικών συμπλεγμάτων για πάντα.
Τέλος, ενώ συμβαίνουν όλα τα παραπάνω, τα δυτικά κράτη αυτοπαρουσιάζονται ως φεμινιστικός παράδεισος δημιουργώντας ένα δίπολο μεταξύ της “πολιτισμένης” Δύσης και των “απολίτιστων” αραβικών χωρών. Στο όνομα ενός δήθεν φεμινισμού, καλλιεργώντας και αναπαράγοντας παράλληλα τα ιδεολογικά εργαλεία της ισλαμοφοβίας και του ρατσισμού, στήνουν το ιδανικό έδαφος για να νομιμοποιούν τον λεγόμενο “πόλεμο κατά της τρομοκρατίας” και έτσι να εκμεταλλεύονται και να παρεμβαίνουν με όλα τα μέσα στις χώρες αυτές. Η συνθήκη αυτή δεν αποτελεί κάτι καινούργιο αλλά αντιθέτως είναι απότοκο της αποικιοκρατίας. Άλλωστε, υπό τον ίδιο “συμπεριληπτικό-φεμινιστικό” μανδύα εμφανίζεται, στηριζόμενο πλήρως από τη Δύση, και το αποκιοκρατικό κράτος του Ισραήλ, το οποίο εδώ και δεκαετίες πλασσάρεται ως το μόνο πολιτισμένο κράτος της Μέσης Ανατολής έχοντας υποτίθεται εξαλείψει την έμφυλη βία εντός της ισραηλινής κοινωνίας και προωθώντας μία queer friendly ατζέντα. Στην πραγματικότητα, το Ισραήλ ως αποκιακή δύναμη που διαπράττει γενοκτονία στον παλαιστινιακό λαό είναι εγγενώς πατριαρχικό έχοντας, μέχρι σήμερα, κακοποιήσει, υποσιτήσει και δολοφονήσει εκατοντάδες χιλιάδες παλαιστίνιες. Ταυτόχρονα, τα αμέτρητα περιστατικά κακοποιήσεων από τους ισραηλινούς δολοφόνους του IDF δεν προέρχονται μόνο από τις παλαιστίνιες και τους παλαιστίνους αλλά και από ισραηλινές στρατιώτισσες, οι οποίες έχουν καταγγείλει βιασμούς και σεξουαλικές παρενοχλήσεις εις βάρος τους.
Η 8η Μάρτη δεν είναι μια μέρα γιορτής, παρά τις προσπάθειες κράτους, αφεντικών και διαφόρων ΜΚΟ να την αφομοιώσουν. Η 8η Μάρτη φωτίζει μία από τις πιο σημαντικές στιγμές του φεμινιστικού ταξικού κινήματος και όπως κάθε τέτοια μέρα καλούμαστε να πιάσουμε ξανά το νήμα του αγώνα με τα εργαλεία του παρελθόντος αλλά με το βλέμμα στο μέλλον και με ορίζοντα έναν άλλο κόσμο, φτιαγμένο από εμάς για εμάς.
ΝΑ ΧΤΙΣΟΥΜΕ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΑΓΩΝΕΣ Η ΜΙΑ ΔΙΠΛΑ ΣΤΟ ΑΛΛΟ
ΝΑ ΕΚΔΙΚΗΘΟΥΜΕ ΓΙΑ ΤΙΣ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΝΕΚΡΕΣ ΤΗΣ ΤΑΞΗΣ ΜΑΣ
ΛΕΥΤΕΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗ
Ανάρες, ομάδα δράσης & αλληλεγγύης
